Page 575 रासायनिक समीकरण Chemical Equations


रसायनिक समीकरण

समीकरण 1.
H
2 + O2  H2O
2H2 + O2  2H2O

समीकरण 2.
C + O
2 (वायु की पर्याप्त मात्रा)  CO2
C + O2 (वायु की पर्याप्त मात्रा)  CO2 ↑

समीकरण 3.
C + O2 (वायु की अपर्याप्त मात्रा)  CO
2C + O2(वायु की अपर्याप्त )मात्रा →2CO ↑

समीकरण 4.

Na + O2  Na2O

4Na + O2  2Na2O

समीकरण 5.

S + O2 → SO₂

S + O2 → SO2↑

समीकरण 6.

Mg + O2 → MgO + ऊष्मा + प्रकाश

2Mg + O2 → 2MgO + ऊष्मा + प्रकाश

समीकरण 7.

Cl₂ + H₂ → HCl

Cl₂ + H₂ → 2HCl

समीकरण 8.

Na + H2O NaOH + H₂ ↑

2Na + 2H2O → 2NaOH + H₂ ↑

समीकरण 9.

H2S + I₂ → HI + S

H2S + I2 → 2HI+S

समीकरण 10.

N₂ + O2 → NO

N₂ + O2 → 2NO

समीकरण 11..

H2S + O2 → SO2 + H2O

2H2S + 3O2 → 2SO2 + 2H2O

समीकरण 12.

Fe + S→ FeS

Fe + S→ FeS

समीकरण 13.

Cu + S → Cu₂S

2Cu + S → Cu₂S

समीकरण 14.

CaO + H2O → Ca(OH)2

CaO + H2O → Ca(OH)2

समीकरण 15.

NH3 + HCl → NH4Cl

NH3 + HCl → NH4Cl

समीकरण 16.

CaO + CO₂ → CaCO3

CaO + CO2 → CaCO3

समीकरण 17.

SO2 + H2O → H2SO3

SO2 + H2O → H2SO3

समीकरण 18.

SO3 + H2O → H2SO4

SO3 + H2O → H2SO4

समीकरण 19.

H₂O(विद्युत्-धारा) → H₂ + O2

2H2O(विद्युत्-धारा) →2H2 + O2

समीकरण 20.

NaCl(विद्युत्-धारा) →Na + Cl₂

2NaCl (विद्युत्-धारा) →2Na + Cl₂

समीकरण 21.

Al2O3(विद्युत्-धारा) →Al + O2

2Al2O3 (विद्युत्-धारा) → 4Al + 3O2

समीकरण 22.

CaCO3 → CaO + CO₂

CaCO3 → CaO + CO2

समीकरण 23.

KCIO3 → KCI + 02

2KCIO3 → 2KCl + 302

समीकरण 24..

CS2 + O2 → CO2 + SO2

CS2 + 3O2 → CO2 + 2SO2

समीकरण 25.

P + O2 → P2O5

4P + 5O2 → 2P2O5


समीकरण 26.

FeSO4 → Fe2O3 + SO2 + SO3
2FeSO4 → Fe2O3 + SO2 + SO3

समीकरण 27.
Cu(OH)2 (गर्म) → CuO + H₂O
Cu(OH)2 (गर्म) → CuO + H₂O

समीकरण 28.
MgCO3 (गर्म) → MgO  +  CO2
MgCO3 (गर्म) → MgO + CO2

समीकरण 29.
ZnCO
3 (गर्म) → ZnO + CO2
ZnCO3 (गर्म) → ZnO + CO2

समीकरण 30.
NaHCO
3(गर्म) → Na2CO3 + CO2 + H₂O
2NaHCO3 (गर्म) →Na₂CO₃ + CO₂ + H,0


समीकरण 31.

Ca(HCO3)2 → CaCO3 + CO₂ + H₂O

Ca(HCO3)2 → CaCO3 + CO2 + H₂O


समीकरण 32.

Cu + H₂SO₄ → CuSO4 + H2O + SO2

Cu + 2H₂SO₄ → CuSO4 + 2H2O + SO2

 

समीकरण 33.

Cl2 + NH3 → N2 + NH4CI

3Cl2 + 8NH3 → N2 + 6NH4Cl

 

समीकरण 34.

HgO → Hg + O2

2HgO → 2Hg + 02

 

समीकरण 35.

Ag2O → Ag + O2

2Ag2O→4Ag + 02

 

समीकरण 36.

BaCl2 + ZnSO4 → ZnCl2 + BaSO4↓
BaCl2 + ZnSO4 → ZnCl₂ + BaSO4↓

 

समीकरण 37.

CuSO4 + Zn → ZnSO4 + Cu↓

CuSO4 + Zn → ZnSO4 + Cu↓

 

समीकरण 38.

AgNO3 + Cu → Cu(NO3)2 + Ag↓

2AgNO3 + Cu → Cu(NO3)2 + 2Ag↓

 

समीकरण 39.

CuSO4 + Fe → FeSO4 + Cu↓

CuSO4 + Fe → FeSO4 + Cu↓

 

समीकरण 40.

CuSO4 + Mg → MgSO4 + Cu↓

CuSO4 + Mg→ MgSO4 + Cu↓

 

समीकरण 41.

FeSO4 + Zn → ZnSO4 + Fe

FeSO4 + Zn → ZnSO4 + Fe

 

समीकरण 42.

Na2SO4 + BaCl2 → NaCl + BaSO4↓

Na2SO4 + BaCl2 → 2NaCl + BaSO4↓

 

समीकरण 43.

AgNO3 + NaCl → NaNO3 + AgCl↓

AgNO3 + NaCl → NaNO3 + AgCl ↓

 

समीकरण 44.

NaCl + H₂SO₄ → NaHSO4 + HCl

NaCl + H₂SO₄ → NaHSO4 + HCl


समीकरण 45.
KOH + H₂SO₄ → K₂SO₄ + H₂O

2KOH + H₂SO₄ → K₂SO₄ + 2H₂O

 

समीकरण 46.

CuSO4 + NaOH → Cu(OH)2 + Na₂SO₄
CuSO4 + 2NaOH → Cu(OH)2 + Na₂SO₄

 

समीकरण 47.

CaCl₂ + Na2CO3 → NaCl + CaCO3↓

CaCl2 + Na2CO3 → 2NaCl + CaCO3↓

 

समीकरण 48.

CuO + HCl → CuCl2 + H₂O

CuO + 2HCl → CuCl2 + H₂O

 

समीकरण 49.

Na2CO3 + H2O → NaOH + H₂CO₃

Na2CO3 + 2H2O → 2NaOH + H₂CO₃


समीकरण 50.
FeCl3 + H2O → Fe(OH)3 + HCl

FeCl3 + 3H2O → Fe(OH)3 + 3HCl

 

समीकरण 51.

NH4CNO (गर्म करने पर) → NH₂CONH₂

NH CNO → NH2CONH2


समीकरण 52.
H₂ + I₂ → HI - 1182 K. cal

H₂ + I2 → 2HI -1182 K. cal


समीकरण 53. 

C + S → CS2 -15.4 K. cal

C + 2S → CS2 - 15.4 K. cal


समीकरण 54.
C + H₂O → CO + H2 - 39.4 K. cal

C + H₂O → CO + H₂ - 39.4 K. cal

 

समीकरण 55.

Fe + H2O → Fe3O4 + H2

3Fe + 4H2O → Fe3O4 + 4H2

 

समीकरण 56.

Sn + HCl → SnCl2 + H2

Sn + 2HCl → SnCl2 + H2

समीकरण 56.

N₂ + H₂ → NH3

N₂ + 3H2 → 2NH3

 

समीकरण 57.

CO + O2 → CO2

2CO + O2 → 2CO2

 

समीकरण 58.

SO2 + O2→SO3

2SO2 + O2→2SO,

 

समीकरण 59.

Pb(NO3)2 → PbO + NO2 + O2

2Pb(NO₂), 2PbO + 4NO, + O₂

 

समीकरण 60.

NaBr + Cl₂→ NaCl + Br2

2NaBr + Cl → 2NaCl + Br2

 

समीकरण 61.

KI + Cl₂ → KCI + I2

2KI + Cl2 → 2KCl + 12

 

समीकरण 62.

Zn + H3PO4 → Zn3(PO4)2 + H₂↑

3Zn + 2H3PO4 → Zn3(PO4)2 + 3H2↑

 

समीकरण 63.

Zn + CH3COOH → (CH3COO)2Zn + H₂↑

Zn + 2CH3COOH → (CH3COO)2Zn+ H₂↑

 

समीकरण 64.

FeS + H₂SO₄ → FeSO4 + H₂S ↑

FeS + H₂SO₄ → FeSO4 + H₂S ↑

 

समीकरण 65.

CuSO4 + H2S → CuS + H2SO4

CuSO4 + H2S → CuS + H2SO4

 

समीकरण 66.

CH4 + O2 → CO2 + H2O

CH4 + 2O2 → CO2 + 2H2O

 

समीकरण 67.

Na2CO3 + HNO3 → NaNO3 + CO2 + H₂O

Na2CO3 + 2HNO3 → 2NaNO3 + CO2 + H2O

 

समीकरण 68.

KHCO3 + H2SO4 → K2SO4 + CO2 + H₂O

2KHCO3 + H2SO4 → K₂SO₄ + 2CO2 + 2H2O

 

समीकरण 69.

Na2O2 + H2O → NaOH + O2

2Na2O2 + 2H2O → 4NaOH + O2

 

समीकरण 70.

HgO → Hg + O2

2HgO → 2Hg + O2

 

समीकरण 71.

NH4NO3 → N2O + H₂O

NH4NO3 → N2O + 2H2O

 

समीकरण 72.

NH3 + O2 → NO + H₂O
4NH3 + 5O2 → 4NO + 6H2O

 

समीकरण 73.

SnCl2 + HgCl2 → SnCl4 + Hg2Cl₂

SnCl2 + 2HgCl₂ → SnCl4+ SnCl4 + Hg2Cl₂

 

समीकरण 74.

H2SO4 + HI → SO2 + I2 + H₂O

H2SO4 + 2HI → SO₂ + I2 + 2H₂O

 

समीकरण 75.

MnO2 + HCl → MnCl2 + Cl2 + H₂O

MnO2 + 4HCl → MnCl2 + Cl2 + 2H₂O


समीकरण 76.
SO2 + H2O + I₂ → H2SO4 + HI

SO2 + 2H2O + I₂ → H2SO4 + 2HI

 

समीकरण 77.

P + H₂SO₄ → H₃PO₄ + SO2 + H₂O 4
2P + 5H2SO4 → 2H3PO4 + 5SO2 + 2H20

 

समीकरण 78.

AlN + H2O → Al(OH)3 + NH3

AlN + 3H2O → Al(OH)3 + NH3

 

समीकरण 79.

C + H₂SO₄ → CO2 + SO2 + H₂O

C + 2H2SO4 → CO2 + 2SO2 + 2H2O

 

समीकरण 80.

C + HNO3 → CO2 + NO2 + H2O

C + 4HNO3 → CO2 + 4NO2 + 2H2O

 

समीकरण 81.

HNO3 + KOH → KNO3 + H2O

HNO3 + KOH → KNO3 + H2O

 

समीकरण 82.

NH4Cl + NaOH → NaCl + NH3 + H2O

NH4Cl + NaOH → NaCl + NH3 + H₂O


समीकरण 83. 

NH4HCO3 + NaCl → NHCl + NaHCO₂

NH4HCO3 + NaCl → NH4Cl + NaHCO3

 

समीकरण 84.

Na2SO3 + Br2 + H2O → Na2SO4 + HBr
Na2SO3 + Br2 + H2O → Na2SO4 + 2HBr


समीकरण 85. 

PbO2 + HCl → PbCl2 + Cl2 + H₂O

PbO2 + 4HCl → PbCl2 + Cl2 + 2H₂O

 

समीकरण 86.

Na2CO3 + H2O2 → Na2O2 + CO2 + H2O

Na2CO3 + H2O2 → Na2O2 + CO2 + H2O

 

समीकरण 87.

Mg(HCO3)2 + Ca(OH)2 → MgCO3 + CaCO3 + H₂O

Mg(HCO3)2 + Ca(OH)2 → MgCO3 + CaCO3 + 2H2O

 

समीकरण 88.

Ca3P2 + H2O → Ca(OH)2 + PH 3

Ca3P2 + 6H2O → 3Ca(OH)2 + 2PH 3

 

समीकरण 89.

BC13 + H2O → H3BO3 + HCI

BCl3 + 3H2O → H3BO3 + 3HC1

 

समीकरण 90.

AlCl3 + H2O → Al(OH)3 + HCI

AlCl3 + 3H2O → Al(OH)3 + 3HCl

 

समीकरण 91.

H2O + Cl2 → HCl + O2

2H2O + 2Cl2 → 4HCl + O2

 

समीकरण 92.

SO2 + H2O + I2 → H2SO4 + HI

SO2 + 2H2O + I2 → H2SO4 + 2HI


समीकरण 93.
Na2SO3 + H2O + I2 → Na2SO4 + HI

Na2SO3 + H2O + I2 → Na2SO4 + 2HI

 

संतुलित समीकरण 

1. CaCO3 + H2O + CO2 → Ca(HCO3)2

2. Na2CO3 + H2O + CO2 → 2NaHCO 3

3. CaCO3 + 2HCl → CaCl₂ + CO2 + H₂O

4. Na2CO3 + 2HCl → 2NaCl + H2O + CO₂

5. H2O + CO2 → H2CO3

6. Ca(OH)2 + CO₂ → CaCO3 + H2O

7. 2NH3 + H2O + CO2 → (NH 4)2 CO3

8. 2NaOH+ CO2 → Na2CO3 + H2O

9. CH4 + 2O2 → CO2 + 2H2O

10. 2Mg + O2 → 2MgO

11. P4 + 5O2 → 2P2O5

12. 2C4H10 + 13O2 → 8CO2 + 10H2O

13. C6H12O6 + 6O2 → 6CO2 + 6H2O

14. CH3COONa + NaOH → CH4 + Na2CO3

15. 4Na + O2 → 2N2O

16. 2Zn + O2 → 2ZnO

17. Zn + H₂SO₄ → ZnSO4 + H₂ ↑

18. Fe + H₂SO₄ → FeSO4 + H₂

19. Zn + CuSO4 → ZnSO4 + Cu

20. Cu + 2AgNO3 → Cu(NO3)2 + 2Ag

21. 2Al + 6HCl→ 2AICl3 + 3H2

22. Mg + 2HCl → MgCl2 + H₂

23. Fe + CuSO₄ → FeSO4 + Cu